|
KATAR DEVLETİ
Katar'ın
Başkenti: Devha : 330.000
önemli diğer şehirleri: Musay'id, Reyyan, Ummu Said, Medinetu'l-Halife,
Duhan.
Yüzölçümü: 11.427 km2.
Nüfus: 540.000 (1993 tahmini). Nüfusun % 88'i şehirlerde
yaşamaktadır. Ortalama ömür 66 yıldır. Çocuk ölümlerinin oranı
binde 31'dir. Nüfusun % 28'ini 14 yaşın altındakiler
oluşturmaktadır.
Km2 başına insan sayısı: 47.2
Nüfus a hızı: % 4.7
Etnik yapı: Nüfusun % 40'ını Araplar, kalan nüfusu da Güney
Asyalılar oluşturmaktadır. Güney Asyalıların çoğunluğu Pakistan,
Hindistan, İran ve Bangladeş göçmenleridir.
Dil: Resmi dil Arapça'dır. Halkın büyük çoğunluğu da Arapça
konuşmaktadır.
Din: Resmi din İslâm'dır. Halkın % 100 'ü Müslümandır.
Müslümanların büyük çoğunluğu sünni ve Hanbeli, bir kısmı da Şii
Caferidir.
Ortadoğu ülkelerinden
sayılan Basra Körfezi üzerinde yarımada olan Katar, güneyden
Suudi Arabistan diğer yönlerden Basra Körfezi'yle çevrilidir.
Batıdaki tepelik bölge dışında kalan kısmı düzlük ve geneli
çöldür. Tarıma elverişli arazisi çok azdır. Nüfus daha çok kıyı
bölgelerde toplanmıştır. Yaz döneminde sıcaklık yüksek yağmur
azdır. Körfez kıyısında bulunan başkent Devha'da Haziran - Eylül
arasında sıcaklık ortalaması 50 derecedir. Yıllık yağış ortalaması
ise 75 mm.'dir.
Yönetim : Katar'da monarşik bir
emirlik sistemi hâkimdir. Hükümet emir tarafından tayin edilir.
Ülke Temmuz 1970'de yürürlüğe konan anayasayla yönetilmektedir. 35
üyeli bir Danışma Meclisi vardır. Ancak bu meclisin üyeleri
seçimle değil tayinle belirlenir ve sınırlı bir yasama yetkisine
sahiptir. Emirin meclisin kabul ettiği yasaları veto etme hakkı
vardır. Katar, BM, İKÖ (İslâm Konferansı Örgütü), Arap Devletleri
Birliği, Körfez İşbirliği Konseyi, OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler
Teşkilatı), IMF (Uluslararası Para Fonu), İslâm Kalkınma Bankası
gibi uluslararası örgütlere üyedir.
İdari bölünüş: 9 ilden meydana gelir.
Tarihi: Katar, Hz. Ebu Bekir (r.a.) döneminde İslâm topraklarına
katılmıştır. Emeviler döneminde bazı ayaklanmalara şahit olan ve
zaman zaman bağımsız yönetimlerce yönetilen Katar'a 899'da
Karmatiler hâkim oldular. İsmailiyye Şiasının aşırılarından olan
ve Fatimiler'e bağlanan Karmatiler Katar'ın yanı sıra Körfez'deki
geniş bir alana hükmetmişlerdir. Karmatilerin hâkimiyeti 1058'deki
halk ayaklanmasına kadar sürdü. Bundan sonra bölge yerel kabile
şeyhlerinin yönetiminde kaldı. 1520'de Katar'ı Portekizliler işgal
ettiler. Ancak Portekizliler çok fazla kalmadılar ve onların
çekilmesinden sonra Beni Halid kabilesi bölgeye hükmetmeye
başladı. 1766'da Utub kabilesinin el-Halife ailesi mensupları
Katar'a yerleştiler. Burada inci avcılığı ve ticaretiyle uğraşmaya
başladı ve 1783'te de bir bölgesel yönetim oluşturdular. Bu
yönetim 1867'ye kadar yine el-Halife ailesinin yönetiminde olan
Bahreyn'e tabi kalmıştır. Daha sonra Bahreyn'den bağımsız bir
kimlik kazandı. 1871'de Katar'a bir Türk birliği yerleştirildi ve
bölge Osmanlı Devleti'ne tabi oldu. Türk askeri birliği Katar'da
1915'e kadar kaldı. 1916'da imzalanan bir anlaşmayla Katar
İngilizlere tabi oldu. Ülkenin İngilizlere tabi olduğu dönemdeki
Katar yönetimi Şeyh Abdullah bin Câsim'deydi. 20 Ağustos 1949'da
yerine oğlu Şeyh Ali bin Abdullah geçti. Onun 24 Ekim 1960'da
çekilmesi üzerine yerine oğlu Ahmed bin Ali geçti. 1970'de
İngilizler Katar'dan askerlerini çektiler ve 3 Eylül 1971'de de
yerli yönetici Ahmed bin Ali'ye de emirlik unvanı verildi. Böylece
Katar, bağımsızlık yoluna girmiş oldu. 22 Şubat 1972 tarihinde
Halife bin Hammad emirliğe getirildi. O tarihten buyana Katar
emirliğini bu kişi sürdürmektedir. Halife bin Hammad 1977'de
başbakanlık ve savunma bakanlığı görevlerini de üstlendi.
|
Karasuları ve Basra Körfezi içindeki Havar adaları konusunda Bahreyn'le
arasında bir anlaşmazlık bulunmaktadır.
Ekonomi: Katar'ın ekonomisi birinci derecede petrole dayanır. Bu
ülkede petrol 1939'da bulunmuştur. 1992'de toplam 197 milyon varil
petrol üretmiştir. OPEC ülkeleri arasında 1993'te gerçekleştirilen
anlaşmadan sonraki günlük petrol üretimi 380 bin varildir.
1993'teki petrol
rezervi 4 milyar 340 milyon
varil olarak tahmin ediliyordu. Katar, doğal gaz yönünden de
zengindir. 1992'de 9.1 milyar m3 doğal gaz üretmiştir. 1993'teki
doğal gaz rezervi de 4 trilyon 675 milyar m3 olarak tahmin
ediliyordu. Petrol ve doğal gazın gayri safi yurtiçi hasıladaki
payı % 34 oranındadır. Su kaynakları oldukça kıt olan Katar'da
tarım ancak kuyu açılmasıyla su elde edilebilen dar alanlarda ve
devlet kredileriyle kurulmuş
olan çiftliklerde
yapılabilmektedir. Son yıllarda arıtma usulüyle elde edilen
sularla sulanan seralar kurulmuştur. Devlet teşvikleriyle kurulan
bütün bu çiftliklerde ve seralarda tahıl ve çeşitli sebzeler
yetiştirilmektedir. 1992'de başta hurma olmak üzere 8 bin ton
meyve, 30 bin ton sebze üretilmiştir. Ayrıca hayvan ve tavuk
yetiştirilmesi için de çiftlikler kurulmuştur. 1992'de ülkede 11
bin baş sığır, 132 bin baş koyun bulunuyordu. Tarım ve
hayvancılıktan elde edilen gelirin milli gelir içindeki payı %
1'dir. 1991'de 8100 ton balık avlanmıştır. Tarım, hayvancılık ve
balıkçılık sektöründe çalışanlar tüm çalışan nüfusun % 1.7'sini
oluşturmaktadır.
Para birimi: Katar Riyali
Gayri safi milli hasılası: 8 milyar 586 milyon dolar.
Kişi başına düşen milli gelir: 15.900 dolar
Dış ticaret: İhraç ettiği ürünlerinin başta gelenleri petrol,
doğal gaz (bu ikisinin ihracattaki payı % 81), amonyak, gübre ve
çeşitli asitlerdir. Ayrıca bazı sanayi ürünlerinin ticaretini
yapmaktadır. İthal ettiği malların başta gelenleri elektrikli ve
elektronik araçlar, ulaşım araçları, demir, gıda maddeleri, canlı
hayvan, çeşitli sanayi ürünleri, kimyasal maddeler, ağaç ürünleri
ve sigaradır. Dış ticaretinde birinci sırayı Japonya alır. Ondan
sonra Hollanda, ABD, İngiltere, İtalya, Singapur ve Avustralya
gelir. Dış ticaretinde açık yoktur. 1990'daki ihracat gelirleri
ithalat giderlerinden 1 milyar 950 milyon dolar fazla olmuştur.
Sanayisi: Katar'ın en önemli sanayi kuruluşları petrol ve doğal
gaz üretimine yönelik tesislerdir. Doğal gazın sıvılaştırılması ve
yine doğal gazdan amonyak, üre, gübre, likit gaz vs. üretmek için
çeşitli tesisler kurmuştur. Bunun yanı sıra bir demir - çelik
kompleksine sahiptir. Yine çimento, çeşitli
asitler ve yapay gübreler üreten fabrikalar kurmuştur. Bunun yanı
sıra devlet desteğiyle çok sayıda küçük sanayi kuruluşu ve atölye
kurulmuştur. Bunların başında da meşrubat, konfeksiyon, mobilya ve
kimyasal madde üretimiyle ilgili sanayi kuruluşları gelir. İmalat
sanayisinin gayri safi yurtiçi hasıladaki payı % 13'tür. Çalışan
nüfusun yaklaşık % 7.5'i sanayi sektöründe iş görmektedir. Buna
petrol tesislerinde çalışanlar da dahildir.
Enerji: Katar'da 1991'de 4 milyar 716 milyon kw/saat elektrik
üretilmiştir. Aynı yıldaki elektrik tüketimi de bu rakama eşittir.
Elektrik enerjisinin tamamı termik santrallerden elde
edilmektedir. Kişi başına yıllık elektrik tüketimi ortalama 10.720
kw/saattir.
Ulaşım: Ülkenin tek havaalanı başkent Devha'daki Uluslararası
trafiğe açık havaalanıdır. Dış dünyayla deniz bağlantısı Devha
limanından sağlanmaktadır. Bunun yanı sıra Ummu Said'de yine
ihracat ve ithalatta kullanılan bir büyük liman daha
bulunmaktadır. Katar'ın 100 grostonun üstünde yük taşıyabilen 65
gemisi vardır. 1290 km. karayoluna sahiptir. Bu ülkede ortalama
2.8 kişiye bir motorlu ulaşım aracı düşmektedir.
Eğitim: Eğitim ücretsizdir. 160 ilkokul, 35 genel ortaöğretim
kurumu, 3 mesleki ortaöğretim kurumu bulunmaktadır. İlkokul
çağındaki çocukların % 88'i, ortaokul çağındaki çocukların % 75'i
bu öğretimden yararlanabilmektedir. Katar'ın 1 üniversitesi, 2
yüksekokulu, 4 araştırma enstitüsü mevcuttur. Üniversite çağındaki
gençlerden üniversiteye kayıt yaptıranların oranı % 19'dur. 25
yaşın üzerindekilerin % 13.5'i yüksek öğrenim görmüştür. Okuma
yazma bilenlerin oranı ise % 76'dır.
Sağlık: Katar'da 3 hastane, 720 doktor, 95 diş doktoru, 1600
hemşire mevcuttur. 750 kişiye bir doktor düşmektedir. Sağlık
hizmetleri iyi bir seviyededir. Sağlık kurumları modern cihazlarla
donatılmıştır.
|
Located on the southeastern portion of the country, Ishat Island
has a total area of about 20 square kilometres. It consists of
three flat-topped islets bordered with light coloured cliffs and
two detached rocks lying northeast of Khor Al-Udaid.
Shra’o Island
Situated about 48 kilometres northeast of Ishat Island, Shra’o
Island rises to 36.5’ and has many hummocks. There is also a
small fringed reef and a sandy beach used by turtles to lay their
eggs. Just three hours away from Doha by speedboat, Shra’o
Island serves as a haven to thousands of seabirds.
Haloul Island
This hilly island rises to an elevation of 190 feet and is
surrounded by excellent fishing grounds. The seabed is made up of
coral reefs with a large variety of magnificent and beautiful
coral fish and offers wonderful opportunities for scuba divers to
observe marine life.
Al-Saflia Island
Just a 15-minute boat ride from Doha, Al-Saflia Island is
considered a tourist resort – even with its tiny size of .8
square kilometres.
Alia Island
To the west and complimenting Al-Saflia Island lies the small land
mass of Alia Island – just slightly over 2 square kilometres in
size.
Qatar enjoys sunshine just about everyday of the year. The average
temperatures during the summer range from 38°C to 42°C during
the day and 18°C at night, while winter temperatures are 34°C
during the day and 10°C at night. Swimming in the Arabian Gulf or
in the many hotel pools, water sports, desert and city tours,
shopping – a perfect location for visitors to soak up the
sunshine. Once the sun sets, go star-gazing in the clear night sky,
enjoy a moonlight stroll along the Corniche, or view the skyline
from Doha Bay on a traditional dhow. This clean and pristine
environment offers visitors ideal conditions to completely unwind
and enjoy their time in Qatar.
Doha
The capital of Qatar, Doha is situated halfway down the east coast
of the peninsula. It is an important cultural and commercial
centre and enjoys excellent communications with the outside world
through its modern seaport, airport, and telephone links.
Palm Tree Island
Situated about a 10-minute boat ride from the Corniche, Palm Tree
Island has children and family amenities, restaurants and cafés,
and water sports facilities along with beaches for swimming in the
warm waters of the Gulf.
Al Wakra
Halfway between Doha and Umm Said, you will find the town of Al
Wakra. Originally a tiny fishing and pearling village, it has
evolved into a small town with a population of less than 30,000.
The Al Wakra Museum has been established in one of the town’s
old forts and displays the marine life and the natural history of
the area. There are also fine examples of the art and architecture
included in the exhibits.
Umm Said
Umm Said is the heart of Qatar’s industry. Situated 45 km south
of Doha on the east coast of the peninsula, it has both a
commercial port and an oil-exporting port. There are refineries in
Umm Said as well as other industrial establishments producing
steel, natural gas liquids, fertilizers, and petrochemicals. Umm
Said also has fine beaches.
Khor Al Udaid
Located south of Doha, sand dunes embrace the sea and the
surrounding area is covered with many sabkha deposits.
Al Khor
About 57km north of Doha on the east coast, Al Khor is famous for
its harbour filled with small craft and fishing boats. It has
excellent beaches, an historic tower, and interesting mosques.
|