|
ALMANYA
Deutschland
Almanya Federal Cumhuriyeti
Bundesrepublik Deutschland
Almanya, 16 eyaletten oluşan federal bir
devlettir.Başkenti berlin'dir.
Almanya'nın tarihi bir ekonomik gelişmesi
vardır. Roma'dan miras kalmış mükemmel bir yol
düzeni, kanalizasyon sistemleri, nehirlerin ve
havzaların ıslah olması sonucu, hızlı nehir
nakliyatı, kömür ocaklarının açılması, bütün bunlar
buhar makinesinin icadından başlayarak bugüne kadar Avrupa'nın en
başarılı
ülkesi durumuna getirmişdir Almanya'yı. Ülkenin coğrafi konumu nedeni ile
ticari ilişkileri pekleştirmiş. Ülkenin hammadde fakirliği sebebi
ile işleyen, üreten sanayi yönelmiş. Disiplin temelli
eğitim
sayesinde üstün eğitimli esnaf, usta ve mühendisler yetiştirilmiş.
Ülke icadları ve yaratıcıkları ile ün yapmışdır. Dünya'da ilk sanayi
standartını 9. yüzyılda sucuk, ekmek ve biraya (Reinheitsgebot)
getirmişler ve bugün de geçerliliğini sürdürmektedir. 1. Dünya
savaşı öncesi ağır sanayiye çok önem verildi. Thyssen, Krups,
Mannesmann gibi ünlü şirketler dünya piyasasına hakim oldular.
İstanbul-Bağdat hattı da bu şirketlerin projeleridir.
Ankara/Ulus'ta o eski şahane binalar Alman inşaasıdır.
Ekonomik nedenlerden çıkan 1. dünya savaşı sonucunda
kıskanıldığı için büyük
hezimete uğratılmıştır; müttefikimiz Almanya ağır yaptırımlara maruz kaldı.
Türk İmparatorluğu kıskanılarak yok edilip minicik bir
devlet haline nasıl geldiyse,
Alman imparatorluğu da iflas ettirilince yerini
küçük Weimarar Cumhuriyetine
bırakmıştır.
Yine de bütün zorluklara
karşın kıpırdayan Alman ekonomisi Nasyonal Sosyalistlerin hükümeti
ele geçirmesi ile savaş sanayisinde korkunç dev adımlar atmaya
başlar. Bu zaman içinde de ünlü Alman otoyolların (Autobahn)
temelleri atılır. Bu gelişmeler savaşın getirdiği yıkılıma kadar
sürer.
Alman Cumhuriyetinin
demokratik yapıda tekrar kurulması ve Amerikan Marshall planının
burda tutması sonucu ekonomi tekrar dirilir ve mucize yılları (Wirtschaftwunder)
diye adlandırılan 50 yıllarında ülke eski ekonomik refahı tekrar
yakalamaya başlar. Almanlar artık diğer ülkeleri yeni ekonomi
anlayışı ve kaliteli sanayi ürünleri ile cezbetmeyi başarır. Bu
arada ülkedeki işçi ihtiyacını yurtdışından getirilen önce Portekiz
ve İtalyanlar ve sonrada Türk ve diğer menşeli insanlarla
giderilmeye çalışılır. Bu 1974 de patlak veren enerji krizine ve
bununla gelen durulmaya kadar da sürer. 1974 senesinde dışardan işçi
getirme talebi durdurulur. 60'lı yıllarda Roma antlaşması ile atılan
Avrupa Mountain Birliğine üye olan Almanya,bugün bu birliğin ad ve
niteliğini değiştiren Avrupa Birliği (Europa Union)ne daimi
üyesidir. 2002 yılında güçlü ve katı dengeli Alman Markı yerine Euro
ve Cent'e geçmiştir. 1 Euro = 1,95853 DM dür. DM tedavülden
kaldırılmadığı halde buğün hiç kullanılmamaktadır.
Amerika'dan sonra en çok
telif hakkı ve patent bildiren ülkedir. Otomobil ve yan sanayisi
ülkenin belkemiğidir. Tahminen dolaylı veya doğrudan 20 milyon
kişinin çalıştığı belirtilmektedir. Ülkenin geneksel otomotiv
üreticileri şunlardır : Mercedes-Benz, BMW (Bayerische Motoren Werke),
Volkswagen, Audi (NSU), Opel (20.lerden beri General Motors'un),
Ford (gene 20'lerden beri), Porsche dir. Bunların yanında düşük
sayıda üretim yapan manifaktür türü başka marka otomobil markalarıda
bulunmaktadır.
Bilişim Endüstrisinin
hatırı sayılır yatırımları da bu ülkededir. Telefon, fiberglas kablo
ve hertürlü kominikasyon alt yapı muazzam geniş alana yayılı ve
kullanışlıdır. 120 milyon cep telefon ve buna bağlı bir düzine
haberleşme teşebüslerinin msl. UMTS, DSL ve diğer sistemlerin
aralıksız ve düzenli olarak halk arasında kullanılması için kıyasıya
rekabettedir. Yüksek teknolojisi (High-Tech) çok gelişmiş ülkenin
uzay istasyonu ISS e katılım payı yanında Airbus 380'nin üretiminde
büyük katkıları vardır.
Almanya ekonomisi bir tür
Sosyal-Pazar-Ekonomisi(Sosiale-Marktwirtschaft) diye tabir edilir.
Kapitalist sistemdeki kıyasıya rekabet ve monopol kurulmasına karşın
ekonomik yaptırımlarla ve yasal düzenlemelerle engel olmaya
çalışılmaktadır. Bu konuda en son sözü her zaman Kartel Dairesi (Kartelamt)
söyler. Devlet işci ve işveren arasındaki iş akitlerine (Arbeitsfriendsvetrag)
kesinlikle karışmaz. İşci grevlerini ise sendikasal bir hak olarak
görür. İşci çıkartmaları (Lokavt) ise yasal değildir. Her iki taraf
senede bir branş ve bölgelere göre masaya oturup anlaşmaya
çalışırlar. Ülkede çalışma süresi haftada 34 - 40 saat arasındadır.
Sosyal haklar çok iyi ve geniş olmasına rağmen küresel rekabet
yüzünden kırpılmaya gidilmişdir.
Bugün iki Almanya'nın
getirdiği ağır sorumluluklar, küresel ekonomik kriz, enerji
darboğazlığı ve değişen küresel dengelere rağmen yıllık
enflasyon %1,5 civarıdır. Kişi başına milli hasılat yılda 35.650
(2005)dir.Yeni Bayan Şansölye
Merkel'in (Fizikçi, Kuantum kimya üzerine Doktorası var.) hükümetin
başına geçmesi ile aldığı katı önlemler, sosyal haklar ve yardımlara
büyük kırpma getirdi. Buna karşın ülke tarihinde ilk defa vergi
gelirinin artımı ile bütçe milyarlık fazlalık verdi. Ekonomide ve
özellikle iş piyasasında hissedilir bir iyimserlik yanında
istatistik gelişmeler göze çarpmaktadır. İşsizlik sayısı
yıllardır %10,5 üzerinde iken bu sayı %9,5 inmişdir. Almanya ekonomisi
Avrupanın en büyük, A.B.D ve Japonya'dan sonra dünyanın en büyük 3.
ekonomisidir. Rakamlarla Almanya'nın ekonomisi (tahmini 2007'de ):
726 milyar ihracat, 134 milyar ticaret fazlalığı, %16 ihracatta
artış gözlendi.
Ülkenin başlıca
üyelikleri : BM, OECD, AB, NATO, G8, FIFA, UEFA, Europol. Almanya en fazla silah
üreten ve satan 3. ülkedir.Dünya ihracat (Amerikanın önünde)
şampiyonudur. Alman İstatistikler
Dairesi'nin (Statistische Bundesamt,Wiesbaden) 2005 raporuna göre
nufüs verileri şöyledir :
-
Almanya'da yaşayanların
sayısı 82 500 800
-
Kilometrekareye 231,1
birey düşer
-
1 764 041 Türk
vatandaşı ikamet etmekte (2005 sene sonu verisi)
-
0,66 milyon Türk asıllı
Alman vatandaşı mevcut
-
3 767 milyon toplam
erkek yabancı (2005)
-
3 523 milyon toplam
kadın yabancı (2005)
-
Genel nüfusa göre
yabanci yüzdesi %8,9
-
2005 senesinde 707 352
kişi Almanya'yı ikamet yeri olarak seçmiş
-
2005 senesinde 628 399
kişi Almanya'yı terk etmiş
-
1,4 milyon yabancı
Almanya'da doğmuş
-
Yabancıların ortalama
yaşı 35,6 ve ortalama 17,6 yıldır ikamet etmekte
-
2005 sene sonunda
tamamen Alman vatandaşı olmayan kişi sayısı 6,76 milyon
-
Almanya'yı yeni
ikametgah yeri olarak seçenlerin sayısı 401 000
-
Almanya'yı kesin
terkeden yabancı sayısı 290 000
-
Çeşitli nedenlerle
yabancılık statüsünü bırakanların sayısı 73 000
-
Avrupa Topluluğundan
Almanya'ya yerleşmiş yabancıların sayısı 2,1 milyon (32% *)
-
Diğer Avrupa
ülkelerinden gelenlerin sayısı 3,2 milyon (%48% *)
-
Türkiye vatandaşları %
26 *
-
İtalyanlar % 8 *
Almanlarda etnik
yapılanma üstüne durulmasada, geldikleri coğrafyaya ve şiveye göre
adlandırılırlar. Bunların başında Bayuvarlar, Franklar, Badenseler,
Hanseatlar (Hamburg, Bremerhaven), Frizeler, Hessenliler. Ama esas
iki ana unsura bölünürler. Aşağı Almanya, Bavyerada Bavyeralılarla,
diğer Almanları tabir eden Prusyalılar. Bunun dışında yurtdışında
yaşayan Kazakistan Almanları, Romanyada Siebenbürgen'lerle, Çek Cumh.
yaşayan Sorbenleride katabiliriz. Amerikada'da eski almanca
konuşmalarına rağmen halen halen değişik hıristiyan mezheblerine ait
olan gruplar vardır. Herrenhuter, Amish sayılabilir. Yahudilerde bir
nevi Almanca yahudice karışımı yidiş'i konuşurlar.
F.Almanya Cumhuriyeti
Anayasası'nın 4. maddesi şöyledir: Din ve vicdan özgürlüğü ile
din ve dünyevi inanç özgürlüğüne dokunulamaz. Almanyada
halkın %34ü , Protestan %34ü Katolik %3,7si
Müslüman %28,3ü ise diğerler dinlere mensuptur. Almanyada 160
kadar değişik dini cemaat vardır. Müslümanların, Yahudilerin ve
diğer dini cemaatlerin bayram günleri resmi tatil günlerinden
sayılmaz.
Dinimiz
İslam Almanya'da resmi din statüsünde değildir. Bu yüzden din
hürriyeti ve kanunları altında açılamayan camiiler, ancak dernek
sıfatı ile açılabilmektedirler. 2001 WTC olayının hemen arkasından,
islami girişimler ve teşebüsler Anayasayı Koruma Teşkilatı (Verfassungsschutz;
MİT'e eş) ve özellikle Federal Kriminal Teşkilatı (Bundeskriminalamt)
tarafından daha da sıkı gözetlenmektedirler. AB dışı vatandaşların
yerel belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakları yoktur. Ancak
Yabancılar Kurultay'ları (Ausländerbeirat) belediye yönetimlerine
danışmancı ve tavsiyeci sıfatları ile katılırlar. Bu konuda Hollanda
gibi; mahalli seçimlerde seçme seçilme hakkı
getirilmiştir.
ALMANYA'DA NÜFUS VE
DEMOGRAFİ
İlk resmi sayımlara göre,
Almanyanın Aralık 2004teki nüfusu 82,3 milyondur. 2003 yılında
doğu Almanya 13,6 milyon kişi iken, batıdaki eyaletler ve Berlin
nüfusun geri kalanını oluşturmaktadır. 2003 yılının sonunda
Almanyada 7,3 milyon yabancı (nüfusun %8,9) yaşamakta olup
bunlardan yaklaşık 2,5 milyonu Türk vatandaşıdır. Federal İstatistik
Ofisinin tahminlerine göre 2013 yılından itibaren nüfus azalmaya
başlayacak olup, 2050 yılında 75 milyon rakamına düşecektir.Bu
tahminler göçmenlerin ülkelerine dönüş hızı ile artabilir ya da
azalabilir. Avrupa'nın en fazla göçmen alan ülkesi durumunda iken,
1990 yılların başında alınan tedbirler ve başarısız entegrasyon
politikası sonucu bu ülkede ciddi sosyal sorunlar ortaya çıktı. 2000
yılında değiştirilen vatandaşlık yasası bunu dahada pekiştirmişdir.
Bundan dolayı nufüsta alman vatandaşı olmayanların sayısı yüksek
doğurganlığa rağmen geriye gitmektedir. Wiesbaden'de bulunan Fedeal
İstatislikler Dairesi hersene bu konuda bulgularını bültenle
bildirmektedir.Yaşlı nüfusun (60 yaş ve üstü) 2001 ve 2011 yılları
arasında çalışan nüfusa (20-59 yaş) oranı yavaş yavaş yükselmesi
beklenmektedir. Bu oranın 2050 yılında %78e kadar çıkacağı tahmin
edilmektedir. Yaşlı tanımı 65 yaş ve üstü olarak alınsa bile 2050
yılında bu oranın %55 olması, sosyal güvenlik sistemini ciddi olarak
zorlayacağı anlamına gelmektedir.[2]
2005 yılı net göç oranı tahmini 2,18 göçmen / 1.000 kişidir. Her
1.000 yaşayan bebeğe karşılık, 4,16 bebek ölümü gerçekleşmektedir.
2005 yılı tahminlerine göre doğurganlık oranı 1,39 bebek /
kadındır. 2001 yılında 43.000 kişi ile yaşamakta olduğu tahmin
edilmektedir. AIDSden ölümlerin 2003 yılında 1.000in altında
olduğu tahmin edilmektedir.
[1]İki
Almanya'nın birleşiminden sonra doğu eyaletlerden batıya göç
beklenmiş, ama bu göç beklenenin çok altında kalmışdır. Eski Doğu
Almanya, bugün ise yeni eyaleletler diye adlandırılan bölgelerin
sosyo-ekonomisi zayıf, çökmüş veya atıl durumda olduğu için
yüzmilyarlarca Euro ya varan bir kalkındırma programı
uygulanmaktadır. Bunun kaynağı içinse batıda çalışanlardan dayanışma
vergisi kesilmektedir. Bu da halen kafalarda varsayılan duvarı
pekiştimekte, doğulu (Ossi) ve batılı (Wessi) şeklinde
tabirlenmektedir. İki Almanya'nın barışcı bir ayaklanma sonucunda
1990'da birleşmesinin mimarları o zamanın Şansölyesi Dr. Helmut Kohl,
Dışişleri Bakani D. Genscher ve eski Sovyetler genel sekreteri
Gorbaçov'dur.1989'a kadar ekonomik durumdan son derece mutsuz olan
Demokratik Alman C. vatandaşları Dresden ve diğer şehirlerinde her
gece kilisenin önderliğinde "duvarlar insin (Mauer muss weg), halk
biziz" (Wir sind das Volk) sloganları ile sakince protesto ederek
yürüdüler. Diğer demir perde ülkelerindeki (Macaristan, Çek vs.)
Batı Almanya temsilciliklerine toplu kaçış ve iltica girişimleri
zamanın hükümetin değişmesine sebep oldu. Sosyalist Partinin (SED)
rejim değişikliğini kabul etmek zorunda kalması sonucu sınırlar
açıldı ve tam 40 yıllık hasret 1989'da bir gecede sona erdi. Batı
Almanya, Doğu Almanya'da bulunan Varşova Paktının özellikle Rus
ordusunun tekrar Rusya'ya geriye çekilmesini kolaylaştırmak ve bir
tür geriye bırakılan taşınmaz mallar için 10 milyar Alman Markı'ndan
fazla ödeme yaptı. Bugün taşınmaz mallara dahil arazi vb. lerin
arındırılması ve çevre sağlığı için temizlenmesine devlet şimdiye
kadar 60 milyar DM üzerinde harcamada bulundu.
ALMANYA VE SPOR
1972 Münih Yaz
Olimpiyat'ı yanında tarihinde önemli dev spor şölenlerine ev
sahipliği yapan ülkedir. En son 2006 yılında Futbol Dünya
Şampiyonası (FIFA) Almanya'da düzenlemiştir. Almanlar sporu seven
bir ulus olup, özellikle futbolun önemli bir yeri vardır. Almanya
Milli Futbol Takımı, 1954, 1974 ve 1990'da FIFA Dünya Kupası
Şampiyonu olmuş,1966, 1982, 1986 ve 2002 yıllarında da yine bu
şampiyonada final oynamaya hak kazanmıştır. Ayrıca 1972, 1980 ve
1996'da UEFA Avrupa Kupası Şampiyonluğunu da kazanmıştır. Bunun
yanısıra başta Bayern München olmak üzere, Borussia Dortmund,
Borussia Mönchengladbach, Hamburg, Bayer Leverkusen, Werder Bremen
ve Eintracht Frankfurt gibi takımlar Avrupa'da kulüpler bazında
uluslararası düzeyde pek çok şampiyonluk ve başarılara imza
atmıştır. Ülke, dünya futboluna Uli Hoeneß, Fritz Walter, Sepp Maier,
Gerd Müller Karl-Heinz Rummenigge ve Jürgen Klinsmann gibi pek
çok efsane yetiştirmiştir. Diğer spor dalları ise federasyonlara
bağlı binlerce spor klübüyle organize olmuştur. Altyapıya çok önem
verilir. Her yerleşim bölgesinde açık ve kapalı spor tesisleri göze
çarpar. Futbol dışında özellikle jimnastik dalları ve özellikle masa
tenisi, buz hokeyi, voleybol, eltopu sevilen spor dalları olarak
sıralanabilir. Bisiklet, yüzme, atletizm gibi sporlar ve kayak,
slalom kayak, curling gibi kış sporları büyük ilgi çekmektedir.
Bisiklette yarışmasını kazanmış veya iyi dereceye girmiş Jan Ullrich
ve Erik Zabel günlüğü Alman yarışcılar vardır.Motor sporlarında ise
Formula 1 yarışlarının yapıldığı Hockenheim pisti dışında Nürburg
Ring, Oschersleben ve Lausitzring önemli pistlerden sayılır. Bu ilgi
sonucu Schumacher kardeşler, Nico Rosberg, Nick Heidfeld gibi ünlü
yarışcılar yetişmiştir.DTM (Deutsche Tourenwagen Meisterschaft) ve
ADAC-Touring sürat yarışmaları da bu önemli motor sporları
arasındadır.
|
